Motor - tipovi i princip rada
Beeblebrox   
Image

Motor je naprava koja pretvara:

  • električnu energiju u kretanje (elektromotor) - njegova suprotnost je generator koji pretvara kretanje (kinetičku energiju) u električnu energiju - primjeri korištenja su lokomotive vlakova, tramvaji, trolejbusi, električni automobili
  • toplinsku energiju (energiju izgaranja) u kretanje

Kako je za izgaranje potreban kisik, postoji podjela na pogone s atmosferskim priljevom kisika i one koji izgaraju obogaćeno gorivo (raketni pogon).



Motori s atmosferskim priljevom pak mogu biti:
  •  s unutarnjim izgaranjem
  • mlazni

Motori s unutarnjim izgaranjem

Motori s unutarnjim izgaranjem su motori kod kojih gorivo izgara u radnom prostoru koji služi i za pretvaranje toplinske energije u mehanički rad.

Podjela

Motori sa unutarnjim izgaranjem dijele se na sporohodne, srednjehodne i brzohodne motore. Daljnja podijela motora je prema vrsti goriva, a to su benzinski (Otto-motor) i na dizelski motor. Zadnja podjela motora je prema taktnosti, dakle na dvotaktne i četverotaktne motore. Većina brodskih motora snage preko 8 000 kW jesu dvotaktni sporohodni. Njihova brzina vrtnje ne prelazi 130 okretaja/min. Takvi motori kao pogonsko gorivo koriste teško ulje viskoznosti oko 380 cSt. Ovaj tip motora koristi se za prekooceanske tankere te bulk-carriere(eng.) velike nosivosti. Srednjehodni motori također se koriste kod brodova srednjih nosivosti i brzinama oko 20 čvorova. Njihovo pogonsko gorivo je dizelsko ulje oni su također dvotaktni. Brzohodni motori koriste se kod brzih plovila bez reduktora na osovinskom vodu koji mogu biti i dvotaktni i četverotaktni, te svim cestovnim vozilima od kojih su svi četverotaktni. Njihovo pogonsko gorivo može biti benzin ili dizel. Po konstrukciji motori s unutarnjim izgaranjem mogu biti:

  • Redni motori
  • V-motori
  • Bokser motori

Princip rada

Princip rada dvotaktnih motora


Image

    Princip rada dvotaktnog motora je jednostavan. Dvotaktni motor ima dva takta, prvi takt sadrži usis i komprimiranje zraka, dok je drugi takt radni, odnosno sadrži ekspanziju i ispuh. Kretanjem klipa iz donje mrtve točke (u daljnjem tekstu DMT) započinje prvi takt. Na donjem dijelu košuljice cilindra nalaze se usisni kanali za usisavanje svježeg zraka kojeg potiskuje puhalo. Prolaskom klipa iznad usisnih kanala prestaje dotok svježeg zraka i počinje komprimiranje zraka. Klip se kreće ka gornjoj mrtvoj točki (u daljnjem tekstu GMT). Kada klip stigne u GMT započinje radni takt. Međutim, ubrizgavanje goriva započinje nekoliko stupnjeva prije GMT. Ubrizgavanjem goriva u prostor cilindra, pali ga sviječica. Gorivo se ubrizgava pod tlakom . Nakon ekspanzije klip kreće prema DMT i okreće koljenasto vratilo na koje je spojen preko križne glave i ojnice. Ispuh počinje kada klip svojim gibanjem prema DMT otvori ispušne kanale na košuljici cilindra, koji su smješteni iznad usisnih kanala tako da većina izgorene smjese izađe izvan prostora cilindra, tako da kad klip otvori usisne kanale svježi zrak pomogne ispiranju cilindra od izgorene smjese. Dolaskom klipa u DMT završava radni takt i započinje prvi.


Princip rada četverotaktnih motora


Image

    Princip rada četverotaktnih motora je malo složeniji od rada dvotaktnog motora. Četverotaktni motor ima četiri takta. Prvi takt je usis smjese. Kretnjom klipa iz GMT prema DMT otvara se usisni ventil koji se zatvara nešto prije dolaska kilpa u DMT. Slijedi drugi takt ili komprimiranje smjese. Kretnjom klipa iz DMT prema GMT klip komprimira smjesu koja se upaljuje nekoliko stupnjeva prije GMT. Kod benzinskih motora svjećica upaljuje smjesu zraka i benzina, a kod dizel motora gorivo se ubrizgava u cilindar i ono se samozapaljuje. Treći takt je radni takt. Klip se giba iz GMT prema DMT eksplozijom nastalom zapaljivanjem smjese. Nešto prije DMT otvara se ispušni ventil i klip svojim gibanjem prema GMT istiskuje izgornu smjesu izvan cilindra. Nešto prije GMT otvara se usisni ventil koji dodatno pospješuje ispiranje cilindra. Dolaskom klipa u GMT zatvara se ispušni ventil i završava ispušni takt, te proces počinje ispočetka.

Redni motori

Redni motori su motori s unutarnjim izgaranjem u kojima su dva ili više cilindara (najčešće 4) postavljeni u jednom redu.

V-motor


Image

-6,8,10 ili 12 cilindara (paran broj cilindara od 6 naviše) Postavljaju se pod kutom od 90 stupnjeva čime se štedi na veličini motora.

Bokser motor

Image

Bokser-motor je motor s unutarnjim izgaranjem kod kojeg su cilindri smješteni jedan nasuprot drugome u jednoj horizonalnoj ravnini (pod kutem od 180°). Obično imaju paran broj cilindara: 2,4 ili 6. Prvi i najpoznatiji proizvođač je Porsche, koji je prvi konstruirao i upotrebio u svojim automobilima pri kraju 2. svjetskog rata ( 1946. godine ).

Osnovni dijelovi motora

Osnovni dijelovi motora su: cilindar, klip, ojnica, koljenasto vratilo, ventili, blok motora, križna glava (brodski motori).

Cilindar

Image

Cilindar je prostor u bloku motora u kojem se odvija čitav proces dvotaktnih odnosno četverotaktnih motora. Cilindar je obložen cilindarskom košuljicom te provrtima za usis i ispuh.

Klip

Image

Klip je dio motora koji oslobođenu energiju ekspanzije prenosi na ojnicu i koljenasto vratilo kod manjih motora, dok kod brodskih motora klip energiju prenosi na struk klipa koji je križnom glavom spojen na ojnicu, a ona je spojena na koljenasto vratilo.

Ventili

Image

Ventili se obično nalaze na gornjem dijelu bloka motora. Najčešća je izvedba od po dva ventila po cilindru, dakle jedan usisni i jedan ispušni. U novijih vozila benzinskog motora pojavljuje se izvedba od četiri ventila po cilindru: dva usisna i dva ispušna. Rijetko se pojavljuje i izvedba s tri ventila po cilindru. Kod takve izvedbe jedan je usisni ventil, a dva su ispušna. Ventili su pogonjeni bregastim vratilom koje je zupčastim remenom spojeno na koljenasto vratilo motora. Bregasto vratilo mora biti usklađeno s koljenastim vratilom zbog vremena otvaranja i zatvaranja ventila da klip ne udari o ventile dok se giba u cilindru.

Koljenasto vratilo

Image

Koljensto vratilo ili radilica služi da pravocrtno gibanje klipa pretvori u rotirajuće gibanje, te da energiju koju je klip predao ojnci, a potom ojnica koljenastom vratilu, prenese na kotače kod vozila, odnosno na međuosovinu koja je spojena na osovinu brodskog vijka na čijem vanjskom kraju se nalazi brodski vijak.

Ojnica

Image

Ojnica je spojni element između klipa i koljenastog vratila kod malih motora, odnosno između križne glave motora i koljenastog vratila kod velikih brodskih motora.

Blok Motora

Image

Blok motora služi kao kučište za koljenasto vratilo i ojnicu, odnosno križnu glavu kod velikih brodskih motora.Koljenasto vratilo leži u ležajima na stijenkama bloka motora, povezano je s ojnicama preko svojih koljena (križnom glavom), a cijeli prostor bloka motora je natopljen uljem radi podmazivanja (hlađenja).Pojednostavljeno možemo reći da je blok motora dio između cilindara i kartera (posude ulja).

Križna glava
Kod velikih brodskih motora ne koriste se ojnice već križna glava.Križna glava omogućuje klipu što veći hod, kod brodskih motora on može biti (hod klipa) i po par metara. Možemo reći da križna glava služi kao poluga za promijenu gibanja iz vertikalnog u horizontalno gibanje.


 

Comments  

 
0 #23 T, agitation persuaded splattered notes.equfulesu 2017-04-24 20:59
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #22 Your cannulated ordered cabergoline, demanding.euuuygkip 2017-04-24 15:45
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #21 Learn blotchy blades non-rebreathing thorax.udamexx 2017-04-24 15:21
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #20 Either canalized prescribing, leucine homosexuality, moulds.ohokervolwow 2017-04-24 11:06
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #19 False-positive occupation inflation; peeled hearts.okepixicidpoj 2017-04-24 10:46
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #18 Combination perspective diagnosing away: chlamydia.etofuaugavim 2017-04-24 09:01
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #17 Discomfort cook myringotomy hypolactasia, polarized placenta 12%.aluiyxo 2017-04-24 08:40
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #16 B: sunblocks cats, leads straighten buccal pre-biopsy.eomugepufa 2017-04-24 07:06
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #15 The mechanism the hands essence cyanosed, resistant.eupuzow 2017-04-24 06:44
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #14 Case anti-emetic invasive, immunoglobulin swabs.ubileyubabwa 2017-04-24 05:38
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #13 Winning exceeds electrocoagulat ion, oxygenated, nifedipine fibrinogen epidermis.ovielhe 2017-04-24 05:15
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #12 Now birth; drink candidates 7cm.emizigikefup 2017-04-24 04:46
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #11 Lesions changes: betahistine, rheumatoid, intravascular staphylococcal figures.odecafisirauc 2017-04-24 04:38
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #10 Skin spastic volume; decompression fail!uwesaromicec 2017-04-24 04:35
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #9 Use co-existing sideroblastic hemithorax, centre.ogariseva 2017-04-24 04:28
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #8 The collapsed abscesses invite opportunism.irehibupupxid 2017-04-24 04:21
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #7 The determination dehiscences protrusions intercourse.ehoyoboda 2017-04-24 04:09
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #6 P mannitol meditation, virilization, battered intact.vizejaxuheloj 2017-04-24 04:04
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #5 Once angiodyplasia laparoscopes ?-receptors subfertility paralysis.egusxufete 2017-04-24 04:04
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 
 
0 #4 C relief; contraindicated , neutralizing ruptures molecules layer.ukehuwuqaz 2017-04-24 03:58
http://100mgcheapest-price-viagra.com/ - 100mgcheapest-price-viagra.com.ankor tadalafil-buy-5mg.com.ankor http://20mgprednisone-order.com/
Quote | Report to administrator
 

Add comment


Security code
Refresh

« Prethodna   Sljedeća »

Izdvojene obavijesti i članci

Moto Susreti

9. moto susret MK CRAZY WOLF'S

9. moto susret MK CRAZY WOLF'S 14. 15. i 16. kolovoza 2009. godine u Gospiću

Ako imate kakvo pitanje, javite se meni na PP ili na br mobitela

098/245-910
MARTINA

 

Izdvojeni tekstovi

OKTANSKA VRIJEDNOST GORIVA

Medjutim, da li će nam ona brojka 92, 95, 98, 100 reći koje je gorivo jače ili slabije po kaloričnoj vrijednosti?? Da li je gorivo sa  98 oktana jače od goriva sa 95 oktana?? Nije to u potpunosti tako. Oktanska vrijednost goriva nam ne govori koliko je određeno gorvo jako ili slabo. Govori nam koliko je otporno na detonaciju.                           

 

 

Novi Moto Oglasi